ODISEA: Profe, encántame!!

Esta é a frase que máis escoitei esta semana de tolemia total, na que transcurriu o Concurso Odisea. Só por isto paga a pena o traballo de toda a xente que fai posible este concurso, o estress, as tantísimas horas na aula de informática, o carrexo de libros, as carreiras polos corredores... e tantos nervios.
En Melide a participación bateu un récord, 61 participantes distribuídos en 21 equipos, nada menos!! E clasificación non estivo nada mal. Para bens a todos os equipos, pero especialmente a SUPERBIS, que estivo moi cerca de clasificarse con 81 puntos.
Esta foi a clasificación dos nosos equipos:

Orde	Nome do Grupo	Nome do Centro	Localidade	Tempo empregado en preguntón	Puntuación Total
21º	SUPERBIS	IES DE MELIDE	MELIDE	12 horas, 12 minutos, 26 segundos	81
47º	AS TRES GRACIAS	IES DE MELIDE	MELIDE	6 horas, 39 minutos, 47 segundos	71
48º	LOS NIGGAS	IES DE MELIDE	MELIDE	11 horas, 40 minutos, 30 segundos	71
57º	LAS MINERVAS	IES DE MELIDE	MELIDE	14 horas, 11 minutos, 16 segundos	69
58º	EQUIPO S.U.	IES DE MELIDE	MELIDE	6 horas, 37 minutos, 50 segundos	68
73º	Μονόκερω&	IES DE MELIDE	MELIDE	8 horas, 30 minutos, 56 segundos	66
92º	OS MARRAUS	IES DE MELIDE	MELIDE	4 horas, 41 minutos, 21 segundos	62
99º	LOS POMPEYANOS	IES DE MELIDE	MELIDE	8 horas, 43 minutos, 30 segundos	59
100º	ÉFOROS	IES DE MELIDE	MELIDE	9 horas, 25 minutos, 18 segundos	59
107º	COS CODOS	IES DE MELIDE	MELIDE	4 horas, 42 minutos, 22 segundos	58
110º	OS MENDAS XD	IES DE MELIDE	MELIDE	13 horas, 59 minutos, 25 segundos	58
160º	LAS DRÍADES	IES DE MELIDE	MELIDE	9 horas, 5 minutos, 56 segundos	49
162º	LOS MERODEADORES	IES DE MELIDE	MELIDE	21 horas, 51 minutos, 53 segundos	49
165º	OS ELEMENTRIX	IES DE MELIDE	MELIDE	6 horas, 27 minutos, 15 segundos	47
196º	BLACK OPS	IES DE MELIDE	MELIDE	4 horas, 2 minutos, 7 segundos	44
198º	PALONSYGAY777	IES DE MELIDE	MELIDE	13 horas, 16 minutos, 41 segundos	44
225º	POLEMARCOS	IES DE MELIDE	MELIDE	24 horas, 0 minutos, 0 segundos	40
260º	HOPLITAS	IES DE MELIDE	MELIDE	7 horas, 18 minutos, 47 segundos	32
325º	DESBROCES L&R&M	IES DE MELIDE	MELIDE	24 horas, 0 minutos, 0 segundos	15
327º	AS GUERREIRAS	IES DE MELIDE	MELIDE	4 horas, 20 minutos, 21 segundos	14
372º	LAS NEREIDAS	IES DE MELIDE	MELIDE	24 horas, 0 minutos, 0 segundos	0

Cometimos moitos erros, a maioría evitables se nos parásemos a ler con calma a pregunta e a razonar un chisco máis a resposta. Aprendimos un montón, non só sobre o a guerra e o mundo clásico en xeral, senón tamén a buscar información e traballar en equipo, que é máis importante.

E xa postos, imos facer un pouco de crítica, construtiva sempre, por se algún dos cerebros organizadores se pasa por aquí:
- Bravo polas preguntas dos tres primeiros días, eran asequibles e fixeron que os equipos se animasen.
- Preguntón demasiado longo e difícil demais, sobre todo tendo en conta que a maioría dos participantes, no IES de Melide polo menos, son de 3º de ESO.
- Realmente son necesarias as preguntas en latín? Non nos referimos a termos que xa son conocidos nesa lingua, como "impedimenta", senón a palabras gregas que un alumno de ESO non pode transcribir, mesmo sabendo un chisco de latín, palabras como "Gylippus" e algunha outra...
- A redacción dalgunhas pistas era ambigua demais e bastante cuestionable.

Está ben a dificultade, per ardua ad astra!, pero non pode ser tanta que faga que un equipo non teña un fío por onde tirar e se desespere. Ademais, no IES e Melide dende hai anos o alumnado que tería máis posibilidades de triunfar, o e 2º de BAC, non se anima a participar por estar agobiado de exames.
A pesares diso, pasamos unha semana emocionante e dende logo os nosos concursantes non han quedar sen premio, GLORIA VICTIS!!

ENTRENANDO CON KAHOOT PARA A GUERRA

Descubrimos Kahoot grazas a Álvaro P. Vilariño, Dives Gallaecia, que compartiu xenerosamente este Kahoot sobre a guerra de Troia:

Concurso sobre a guerra de Troia

E agora engadimos outro xogo máis sobre a Guerra no mundo antigo:

Concurso sobre a Guerra no mundo clásico

Pero para poder gañar neste xogo, bota un vistazo antes á presentación da Guerra de Troia e a unidade didáctica a Guerra no mundo antigo que tes no artigo de abaixo. Sorte e a xogar!

CONCURSO ODISEA: A GUERRA NO MUNDO CLÁSICO

Unha vez máis o alumnado do IES de Melide acude ao concurso Odisea, que terá lugar os días 1, 2, 3 e 4 de febreiro. Pero esta vez facémolo en orde de batalla, pois este ano o tema central será a guerra nas antigas Grecia e Roma. Para ir adestrando un pouco, estes días estamos tratando na aula temas relacionados co mundo bélico na antigüidade. Como o primeiro día as preguntas serán sobre a guerra na mitoloxía, recuperamos unha antiga presentación sobre a guerra de Troia:

A guerra de Troia from Susana Losada

Os outros días o tema será a guerra na vida cotiá, a Historia e institucións e a literatura. Para elo, recuperamos unha antiga unidade didáctica do baúl dos recordos e a maqueamos un pouco para disimular, e aquí a compartimos por se pode servir de axuda:

A Guerra no Mundo Clásico by Susana Losada

Para finalizar deixamos aquí unha lista de reprodución de youtube, moi mellorable, por certo. Moito ánimo e ao ataque!!

PERCY JACKSON E A MITOLOXÍA

Andrea Rivadulla, de 1º B de Bac fixo un interesante traballo no que investiga os referentes clásicos na película Percy Jackson e o ladrón do raio.

INCENDIES, UNHA TRAXEDIA CLÁSICA

Como traballo complementario ás nosas lecturas deste curso, Edipo Rei e Lisístrata, Jose V. Pudelko, de 1º BAC B, fixo e expuxo este magnífico traballo no que analiza a película Incendies (Canadá, 2010) e o seu tratamento dun coñecido mito clásico. Non queremos contar máis para no facer spoiler e mesmo recomendamos que se vexan só a tres primeiras diapositivas antes de ver a película, a ver se sodes quen de descubrir o mito que late baixo esta historia de dous irmáns, que seguindo as últimas vontades da súa nai, teñen que atopar ao seu pai e ao seu irmán nun país de Oriente Medio (Líbano, talvez) que aínda non cerrou as súa feridas de guerra.

Homo habilis: Hermes

Homo habilis:Dedalo

Homo Habilis: Atenea

Nas clases de Cultura Clásica fixemos un traballo da deusa Atenea polo tema da biblioteca, que este ano era o Homo Habilis. Neste traballo participamos Lucía Álvarez Ares, Paula Ares Turrado, Iria Barreiro Vázquez e Cristina López López, alumnas de 3ºESO B.

ULISES, SÓCRATES EL SEMI-PERRO

O cómic Ulises da serie “Sócrates el semi-perro” de Johan Sfar de edicións Sins Entido, ten como
eixe da trama a historia dunha segunda viaxe de Ulises despois da Odisea, pero o punto novidoso é que o narrador é Sócrates un semi-can propiedade do divino Heracles. Este can observa toda a historia dende un segundo plano e vainos narrando todas as súas impresións.
A primeira cousa que o sorprende é que o seu amo Heracles sucumba ante a paixón de Penélope e acabe matando a Telémaco, o fillo desta. Neste cómic mestúranse mitoloxías posto que tamén aparece a fábula xudeo-cristiá de Xonás e a balea. Toda a obra está sazonada cunha fina ironía e sarcasmo por parte do can, por exemplo na escena do barco cando fan ao espeto os piratas para comelos ou cando o can escolle como esposa a unha das sacerdotisas do templo de Corinto, a relación homosexual entre Ulises e Heracles...
Outro dos elementos que impregnan de sentido humorístico este libro é a linguaxe empregada escollendo termos mal soantes e inesperados nunha historia clásica.
Finalmente, comprendemos que a ensinanza desta historia é que o poder átanos a unha serie de responsabilidades para as que as veces non estamos preparados, pero cando somos líderes acabamos exercendo cargos nun ou outro lugar, como lle ocorreu ao bo de Ulises que quixo escapar das responsabilidades que implicaba ser rei e acabou sendo xefe do seu poboado. Por outro lado, os seres de espírito libre como Sócrates atópanse felices vagando polo mundo na busca de aventuras sen atarse a ninguén.

Lucía Sesar Miguélez 1ºBac B

Homo habilis: Hefesto

Luis, Sergio Quintas, Sergio Casal e Imanol fixemos un traballo sobre Hefesto

LA ODISEA, VERSIÓN EN CÓMIC DE R. THOMAS & G. TOCCINI

Esta obra es una adaptación a cómic del poema épico de Homero, La Odisea. Homero es un clásico de la literatura universal, sus poemas marcan el inicio de la literatura griega y tuvieron enorme influencia en la literatura occidental.

La acción en la que se desenvuelve la historia transcurre en los años posteriores a la Guerra de Troya, que enfrentó a troyanos y griegos, en el siglo XII-XI a.C. Al transcurrir varios años tras la victoria sobre Troya la familia de Odiseo, nuestro protagonista, está desolada ya que no tienen noticias del rey de Ítaca. Penélope, mujer de Odiseo, llora día y noche por la falta de su marido y se ve obligada a elegir a uno de sus pretendientes. Su hijo, Telémaco, decide partir en busca de noticias de sobre el paradero de su padre, él al igual que Odiseo es ayudado por la diosa Atenea.

Ajeno a todo lo que ocurre en su casa, Odiseo se encuentra atrapado en la isla de la ninfa Calipso que finalmente le deja partir por orden de Zeus. Pero su vuelta a casa no será fácil ya que la furia de Poseidón acecha en cada paso que Odiseo da con su navío. Finalmente, el hijo de Laertes consigue regresar a su isla con la ayuda de los faecios mandados por el Rey Alcino; último reino al que llega Odiseo antes de su regreso a Ítaca. Allí es recibido hospitalariamente y relata en un banquete celebrado en su honor, los obstáculos que había conseguido superar a lo largo de su viaje.

Tras desembarcar en su patria, con la ayuda de Atenea logra adentrarse en la isla con la apariencia de un mendigo, con la que engaña a todos, exceptuando al porquero real y a Telémaco que ya sabían sus artimañas. Con este atuendo Odiseo, consigue hablar con su esposa y darle una buena noticia diciéndole que su marido está vivo y vendrá pronto, aunque la triste Penélope ya duda de todo. La bella mujer decide convocar un concurso de arco que determine su destino sin alargar más la espera de sus pretendientes. El concurso consiste en encordar el arco de Odiseo y disparar una flecha por cada uno de los doce aros que tiene cada hacha encima. Ninguno de los allí presentes, incluido Telémaco, consiguen ese propósito. La única persona que queda por probar es el anciano mendigo, al que muchos tratan de impedir que lo intente y que para sorpresa general consigue tensar el arco y realizar la prueba. Atenea devuelve a Odisea su aspecto, que con ayuda de su hijo mata a todos aquellos que atentaron contra él o su familia, consiguiendo recuperar su casa y su trono y concluyendo su regreso después de diez años de viaje.

Esta versión en cómic de Roy Thomas y Greg Tocchini, editada por Marvel, resulta una lectura amena, llevando al lector a viajar por la Antigua Grecia. Aparte de entretener, a mi parecer enseña entre otras cosas, la mitología griega que sigue teniendo vigencia en las diferentes exprsiones artísticas enla actualidad. En relación a los dibujos que ilustran al texto bajo mi punto de vista son increíbles, como se suele decir: "Una imagen vale más que mil palabras".

Recomiendo este cómic a todo el mundo, tanto a las personas que busquen pasar un buen rato como las que quieran aprender mitología. 

Antia Freire Seoane, 1º BAC B

DE NOVO DESPEDINDO A SEGUNDO DE BAC

Como soe ser habitual por estas datas, toca despedir ao alumnado de 2º de BAC que, parafraseando a Kavafis, continúa a súa viaxe a Ítaca na busca de novos portos nos que recalar. En ocasións coma esta escollo a primeira persoa de singular, algo pouco frecuente neste blog, para non enmascarar os propios sentimentos, e dun tempo a esta parte, talvez debilidades da idade, axúdome de poemas ou textos de outros e outras que escribiron moito mellor ca min. O texto seleccionado este ano é un fragmento de Kazanzakis que nos fala da forza e a inconsciencia da xuventude, que non se decata do tesouro que posúe até que o perde na vellez. Se cadra isto é algo moi manido, case convertido nun tópico, pero compre facer unha relectura nestes tempos que corren. Hai pouco lía en El País, un artigo de Elvira Lindo do que destaco un par de párrafos:

"Estamos silenciando a los que vienen detrás, a los que tienen la edad de ser nuestros hijos, a fuerza de pagarles sueldos miserables, de mantenerlos como eternos becarios, de impedir que se independicen, de negarles el derecho a ser madres o padres cuando toca serlo y no cuando las hormonas comienzan a fallar. No es sólo que la población española esté envejeciendo, es que la vida pública destila un sabor a rancio. Incluso aquello que nos venden como novedad es algo que tenemos muy visto. Los partidos no han entendido que no habrá regeneración real si los que llevan años en primera línea no pasan a la retaguardia"

"Hay toda una generación que corre el peligro de entrar en la madurez sin que le hayamos permitido alcanzar los logros de una vida plenamente adulta. No mandan, no publican, no lideran, no tienen hijos, no tienen casa o han de compartirla, viven subvencionados por sus padres, y lo terrible es que nosotros los educamos para que aspiraran a todo".

Xa que, afortunadamente, os profes que impartimos optativas nunca somos seleccionados para dar discursos nas glamourosas (e xa inevitables) festas de graduación, aproveito este humilde blog para lanzar a miña mensaxe ás mozas e mozos que rematan segundo de BAC. Como profesora, o meu maior desexo sería que a vosa etapa no instituto vos servise para adquirir ferramentas coas que poder enfrontarvos ao mundo e poder seguir completando a vosa formación. Gustaríame ter contribuído a formar persoas responsables e comprometidas, activas na defensa dos seus dereitos e da súa identidade. Persoas que loiten por un ensino público de calidade, cidadáns do mundo que non renuncien a súa cultura, militantes da xustiza e da igualdade que impidan que ninguén lles roube o seu  futuro. Gustaríame que cando vos vexa pola rúa dentro duns anos non teña que forzar a miña conversa, como fago agora, para non preguntar se estades no paro. Saíde a rúa, loitade, facede vosa esa fera da que fala Kazanzakis.

E deixando a arenga, quero despedirme dunha espléndida xeración de rapazas e rapaces, comezando polas alumnas de 2º de BAC de grego. Empezamos sendo cinco, pero xa no primeiro trimestre Irene non puido soportar a presión dun curso que remataba nunha selectividade e no que se xogaba o futuro. O noso alento non foi suficiente e Irene preferiu seguir a outro ritmo, moito ánimo, princesa!. En que se convertirá o ensino cando teñamos unha reválida a cada pouco?

As clases seguiron con Patricia, Cristina, Melani e María que só faltaron a clase por causas de forza maior e, con moito ánimo e algo de desesperación ás veces, foron quen de traducir textos de Xenofonte, controlar o temario e obter bos resultados. Pero máis que ser boas alumnas, foron excelentes persoas, nunca houbo malas caras nin mal humor, a pesares do pouco que se durmira pola noite ou da angustia por algún exame. Era entrar na nosa aula pequeniña e topar o seu sorriso en primeira liña, aínda que despois compartíramos algunha pena e liberasemos adrenalina, sempre respectando o tempo do traballo. Grazas a Cristina, polo seu sentido crítico e análise da realidade, xa lle gostaría a moitos adultos (que saen pola tele e todo), a Patricia, pola súa sensatez e discreción, a Melani polo seu agarimo e a María, polo seu sentido do humor e por facernos rir tantas veces. Grazas por tantas horas agradables, grazas por ensinarme tanto coa vosa honestidade e espontaneidade. Se  algunha de vos chega a ser profe algún día só lle desexo alumnas coma vos.

Quero recordar ao alumnado de humanidades que fixo Grego I o ano pasado. É inesquecible esa foto na que estamos a bailar un sirtaki no entroido, que ben o pasamos!, como foi tan fácil convencervos desa tolemia? Álex, que tamén nos deixou a principio de curso, Jose, Diego, Cynthia, Alba, Marta, Uxía, Aroa, Nuria, Miriam, Manuel e Lorena grazas por ese ano tan estupendo, boteivos moito de menos este curso!

E por último, a todas as alumnas e alumnos de ciencias e ciencias sociais, especialemente aos meus exalumnos de cultura clásica, á xente de club de lectura e a todos aqueles cos que tantas veces falei na biblioteca e corredores ou compartimos viaxes: Belén, María, Alba, Cristina, Uxía, Alberto, Brais, Adrián, Diego, Marta, Rocío, Carlos, Manuel, Naiara, Pablo, Laura... e tantos e tantas que me esquecen... Que a sorte vos acompañe e, seguindo con Kavafis, que cheguedes a portos que vedes por primeira vez, adquiride fermosas mercadorías, facede que a vosa viaxe sexa longa, chea de aventuras, chea de coñecemento.

DÍA DO LIBRO NA DOMUS BAEBIA

Así celebramos o día do libro o alumnado de clásicas de viaxe en Tarragona e Valencia, asistindo a un taller de escritura impartido na Domus Baebia Saguntina, nesta semana de Ludi á que asistimos. Escollemos este taller por ser a escritura unha faceta imoi importante do Homo Habilis,o noso tema de traballo deste ano na biblioteca do IES de Melide. Todo un luxo, volver a estar nas estancias desta domus escribindo cun calamus nun papiro, rodeados de obxectos que nos trasladan ao mundo antigo.

DÍA DO LIBRO

Para conmemorar o día do libro, esta ano decidimos traballar co alumnado de 2º e 3º de ESO a escritura, como unha unha manifestación evidente do Homo Habilis, o nos tema de traballo de bibloteca para este curso. O alumnado de reforzo traballou os distintos sistema de escritura e tipos soportes, o de matemáticas os distintos sistemas numéricos e o de música a evolución da anotación musical. Deixamos aquí o traballiño sobre o alfabeto grego que fixo o alumnado de reforzo de 2º A de ESO. Nos outros curos de 1º e 2º de ESO estamos a aprender o alfabeto grego para ser capaces de escribir o noso nome en cartolinas de cores.

Preparando a nosa viaxe a Tarraco e Saguntum

Como este ano non conseguimos xente suficiente para unha nova expedición a Grecia, decidimos repetir a experiencia de hai cinco anos, participar nos Ludi Saguntini, visitando, ademais de Sagunt, Valencia e Tarragona.En Sagunt teremos a sorte de poder realizar dous talleres na Domus Baebia Saguntina: escritura e hixiene e coidado persoal e, se fose posible, participarímos nun terceiro para practicar un pouco de latín vivo. O noso periplo culminará coa asistencia á representación do Miles Gloriosus de Plauto no teatro romano de Sagunt, vestidos de romanas e romanos. A estas alturas estamos todas nerviosas/os, acabando de facer a nosa equipaxe e dando os últimos toques ao noso traxe de romanos. Deixamos aquí a nosa guía de viaxe, unha versión correxida e aumentada da anterior de 2010.

VENDO TEATRO CLÁSICO EN LUGO

Un ano máis, o alumnado de clásicas do IES de Melide asistiu a súa cita co Festival de Teatro Grecolatino, organizado pola sección galega da SEEC. Podemos dicir que no IES de Melide esta é xa unha tradición arraigada, pois dende que se empezou aa celebrar, no ano 2001, non faltamos a ningunha edición.
As obras que escollemos este ano foronr Edipo Rei, de Sófocles,  e A Cestiña, comedia de Plauto. A nosa escolla estivo motivada, como tantas veces, polo temario de selectividade, que inclúe estas lecturas obrigatorias nas materias de latín e grego. Hai varios anos, xa viramos estas mesmas obras representadas pola mesma compañía, SV Producciones, de Madrid e aínda que en xeral gustaron bastante, algunhas botamos de menos a forza drmática e o πάθος daquela Iocasta de hai uns cinco anos e segue sen convencernos moito ese escravo Lampadión que dá unha imaxe de amanerado algo parvo, cando o servus plautino é listo como un allo e é o que resolve con éxito os enredos.
Seguimos botando de menos unha mellor organización por parte do concello de Lugo, que non é quen de ampliar a súa oferta cultural e museística nunhas datas concretas nas que a cidade rebosa de estudantes de clásicas, con cousas tan sinxelas como abrir ao público cun amplo horario os seus momumentos romanos, saltándose durante tres dáis os seus propios horarios, xa de por si limitado, para poder pormocionarse e atraer aos amantes das clásicas.
O mellor da xornada, como sempre, a boa compaña do alumnaado do IES de Melide, que unha vez máis demostrou o seu saber estar nunha actividade cultural.

CONCURSO ODISEA

Este era o panorama en isntitutos de toda España a mañá do xoves 26 de xaneiro.

No IES de Melide conseguimos que tres equipos se clasificasen: Αἱ καλαὶ καὶ ἀγαθαί (Cristina, Lucía Varela e Lucía Sesar, de B1B), As discípulas de Atenea (Antía, Andrea e Raquel, de B1B) e Pegasusunlimited (Luís, S3B). Pero outros dous equipos estiveron moi moi cerca, como Tres Gratiae (Paula, Ángela e Virginia de S3B), Tributo a Bob (Iria e Mariña, S3B) ou Ceres y Plutón (Andrea e Elena) quedaron nas portas por erros moi pequeniños. CAse todos os equipos traballaron duro e o máis importante é o ben o que o pasamos e o moito que aprendimos.
Agora só nos queda consensuar que equipo representará ao IES de Melide no desempate o próximo mércores 4 e enfrontarnos ao próximo reto.

COMEZAMOS A NOSA TRAVESÍA, ODISEA 2015

Hoxe comezamos a nosa Odisea, e para conxurar todos os perigos, transmitimos unha menxase de benvida da organización:

Hoxe comeza a vosa singradura. Sen que teñades que descender ao Hades para consultar a Tiresias podémosvos adiantar algúns consellos.Durante tres días o apacible Euro guiaravos por augas en calma. Gozade, sen abafos de tempo, coas preguntas que se vos propoñan e asegurade as respostas, pero, coidado! FESTINATE LENTE, σπεύδετε βράδεως!O xoves verédesvos azoutados por Bóreas implacable e teredes que afrontar terribles momentos de desfalecemento ante as esquivas pistas do "preguntón" que, semellantes a Escila e Caribdis, axitarán o vinoso ponto para que se decanten os mellores. Sede prudentes como o paciente Odiseo, CAVETE, προσέχετε σαυτοῖς!Os organizadores e organizadoras deste concurso desexámosvos moito éxito:ἀγαθῇ τύχῃ, FORTUNAM SECUNDAM VOBIS!

Tamén estaremos presentes no Twitter co hashtag #odisea2015. Ánimo, que as preguntas de hoxe son moi faciliñas, e boa sorte!!

CONCURSO ODISEA 2015, VIVA O AMOR!

Como é tradición no IES de Melide, comezamos o ano con moitas ganas de participar no Concurso Odisea, que anda xa pola súa décima edición en Galicia. Este concurso, organizado pola Sección Galega da  SEEC (Sociedade Española de Estudios Clásicos) é xa toda unha insitución e tradición no IES de Melide, que até o de agora, participou en todas as convocatorias, con maior ou menor sorte.
Nos últimos anos o concurso centrouse e diferentes temas como as viaxes ou a muller no mundo antigo e neste ano 2015 o tema elexido é O amor en Grecia e Roma, como non podía ser menos. Ai, o amor, esa forza que move o mundo, aínda que moitas veces o Eros teña que competir do Thánatos...
E mentres imos pensado no nome do noso equipo, imos facendo un repasiño dalgúns aspectos dese Eros tan poderoso, cunha vella presentación:

Eros from Susana Losada

HOMO HABILIS

Por fin comezamos a nosa andaina no blog este curso, máis retrasados que outras veces, talvez por perguiza, talvez por desánimo... O caso é que dende que comezou o curso fomos collendo forzas e xa estamos outra vez con ganas de facer cousas, aínda que o alumnado de grego descendese sensiblemente con respecto ao curso anterior.

Este curso o tema da biblioteca é Homo Habilis, que co seu toque clásico pretende centrar o noso traballo arredor da importancia da habilidade manual na nosa cultura. Reflexionaremos non só sobre o que o dominio das ferramentas supuxo para a mellora das condicións de vida do home, senón sobre como esa capacidade manual permitiu desenvolver a creatividade e fantasía mediante as artes plásticas, a música, e como non, a literatura a través da escritura. Non sen motivo dicía o filósofo grego Anaxágoras que o home é o máis intelixente dos animais por ter mans.

Aproveitando logo o noso necesario período de práctica de escritura en grego de 1º de BAC, elaboramos unha pancarta en grego coa súa tradución ao galego desta frase de Anaxágoras e colocámola nas inmediacións da biblioteca, como pauta primeira do noso traballo. Velaí o noso traballo

PENÉLOPE E AS DOCE CRIADAS, DE MARGARET ATWOOD

Esta obra ten lugar en Ítaca, onde Penélope espera a chegada de Ulises. A historia transcorre antes, durante e despois da guerra de Troia. Penélope, a protagonista, conta a súa versión do acontecido durante este período, o que sabemos da súa vida e da e Ulises, engadindo novidades. Recorda a súa espera con tristeza, desengano, arrepentimento, usando un ton compasivo. De cando en vez interveñen as súas doce criadas, quen fan mais desgarrador o argumento a historia.

Esta historia cóntanos o mito da Odisea dun xeito diferente ao que estamos acostumados a escoitar. Penélope conta todo o que sabe unha vez xa morta, non pensa gardar ningún segredo. Comeza contando a súa infancia, a sombra do seu pai, e de seguido pasa a contar como chegou Ulises a ser o seu marido, ao parecer el gañaría a carreira coa axuda da súa prima Helena, a que a nosa protagonista odia. Así, unha vez que os dous están vivindo en Ítaca, Ulises terá que marchar a guerra de Troia, onde o seu bando quedará vencedor grazas a súa idea de meter o cabalo en Troia, enganando os troianos.

Na súa espera á chegada de Ulises de novo a Ítcaca, a xente comezará a dalo por morto, desta maneira comezarán a chegar novos pretendentes de Penélope, interesados nas riquezas das que esta dispón. Para alargar a elección do seu novo marido enganará os pretendentes coa axuda das súas doce criadas, das que algunhas se acaban namorando dalgún dos admiradores. Ao cabo dun tempo, Ulises chega facéndose pasar por un señor maior e así entérase de todo o que acontecera mentres el estivera fora, aínda así, a súa muller deuse conta de que era el. Acabará collendo a xustiza pola súa man matando a todos os pretendentes de Penélope, ademais mandará ao seu fillo matar as doce criadas debido ao insultos e demais cousas que lle contaría a muller que o coidara de neno. O que esta non sabía é que fora Penélope quen lle pedira que actuaran así para enganar os seus pretendentes e enterarse do que este falaban e planeaban.

Así, as doce criadas acabarán aforcadas. É durante toda a obra cando vemos o sufrimento das criadas, intervindo na historia a modo de coro. Nestas intervencións desafogaranse, contarannos dun xeito cruel todo o que viviron de pequenas ata ser criadas, sempre tratadas como se non fosen nada, dando igual que foran vendidas ou que lles pasase algo, non eran persoas das que a xente se preocupara. Así, tamén transmite o odio que lle teñen a Ulises por mandalas matar despois de sufriren violacións, insultos e demais situacións non agradables.

A propia autora dinos ao final da obra que está basada no mito da Odisea de Homero. Así é, aínda que neste caso é Penélope quen nos conta a súa versión do que todos falan pero ninguén realmente coñece. A autora tomase a liberdade de falar pola boca de Penélope contando a súa propia historia.

Aínda que lin poucos libros de mitoloxía, podo afirmar que este paréceme un excelente libro para coñecer o mito da Odisea dun xeito innovador, non segundo a tradición, onde podemos ver outra versión con outros puntos de vista, o de Penélope e as criadas, e outros sentimentos diferentes dos que normalmente estamos acostumados a escoitar na Odisea. Paréceme incrible como a autora toma a voz de Penélope con toda a liberdade e fai que nos metamos na historia, vivindo o sufrimento dela e das súas criadas intensamente.

Miriam Mellid Fernánde, 1º Bach. A

 

A ODISEA DA EDITORIAL MARVEL

Esta adaptación do poema épico de Homero de Roy Thomas e Greg Tocchini relata o acontecido uns anos despois da guerra de Troia entre troianos e gregos.

O cómic comeza describíndonos a situación na que se atopan os parentes máis próximos a Odiseo, como a súa muller, Penélope e o seu fillo Telémaco, despois de varios anos sen ter noticias del. Despois de tanto tempo todos o dan por morto, porén, lonxe da realidade que os rodaba, Odiseo segue vivo, aínda que por mor de todos os obstáculos que lle impuxera Poseidón, o deus do mar, non conseguira chegar á súa casa. Coa axuda de Atenea, deusa da sabiduría, logrará sobrevivir a todos eles.

Logo de pasar diferentes perigos no mar, Odiseo atopábase nunha illa ao carón da ninfa Calipso. Con ela estivo durante sete anos sen poder escapar do seu lado, facéndolle esquecer ao seu país natal. Mais iso rematou no día no que Atenea lle pediu a Zeus que o liberase dela.

Por outra parte, Telémaco decidirá ir na busca de seu pai, xa que non podía seguir sen novas del. Asemade, o seu fogar estábase a converter nunha casa de tolos, xa que estaba chea de pretendentes da súa nai. Penélope, para non ter que casar con ningún deles fixera a promesa de que cando rematase de tecer unha enorme tea, escollería marido. Porén a muller de Odiseo tecía polo día e pola noite desfacíao. Durante tres anos puido enganalos, pero a súa mentira non permaneceu máis e un pretendente descubriuna.

Mentres lle acontecía isto a Penélope e Telémaco, Odiseo tivo que vivir aínda máis aventuras na viaxe de volta ao seu fogar, pero coa axuda de personaxes como o rei Alcinoo e raíña Arete foi máis doado sobrevivilas. Na corte destes reis Odiseo refire algunhas desas peripecias como a do do cíclope, na que perderon a vida moitos dos seus compañeiros, a da illa Eea ou a casa de Hades e Proserpin, onde puido informarse de que súa nai morrera a causa do sufrimento que lle causara a súa ausencia.

Despois de todo isto, Odiseo conseguiu chegar a Ítaca. Disfrazado de vello, comunicoulle ás agachadas o seu regreso a Telémaco e, cando este lle contou todo o que estaba a acontecer na súa casa, planificaron e levaron a cabo un plan para desfacerse de todos os pretendentes de Penélope e deste xeito volveron ser felices como o eran antes.

Por último, dicir que o autor desta adaptación, Roy Thomas, un guionista e editor de cómics

estadounidenses, fixo unha gran labor nesta obra xa que reflicte todo o acontecido na Odisea de Homero sen alterar o contido e facendo que a lectura sexa un pracer e non unha tortura, xa que emprega vocabulario moi axeitado as nosas capacidades. Asemade a colaboración de Greg Tocchini, fai que a lectura sexa moito máis amena, levando ao lector polos mundos da antiga Grecia. Aínda que un aspecto negativo, dende o meu punto de vista, é que os debuxos son demasiado exuberantes, tanto nas mulleres coma nos homes, creando unha figura un tanto irreal. Aínda así, recomendaría este libro, xa que aparte de aprender sobre mitoloxía, tamén podes divertirte e nunca está demais probar cun cómic e deixar de lado por un momento a tradicional novela ou conto narrativo.

Patricia Amboage Santo, 1º Bach A

LA GLORIA DE HERA, de ROSSI & LE TENDRE

La Gloria de Hera es un cómic de Rossi e Le Tendre, publicado en Planeta BD, que nos cuenta la historia de un hombre llamado Alceo, hijo de Zeus y Alcmena, que es el hombre más fuerte del mundo.

Alceo vive en la ciudad de Tebas con sus tres hijos, su mujer Megara y su hermano gemelo Íficles con sus hijos y su mujer. Alceo está dispuesto a recuperar el trono de Micenas, ya que Zeus había prometido ese trono al que primero naciera, pero los celos de Hera hicieron que el primo de Alceo, Euristeo, naciera antes para que así el trono fuera para él.

Alceo, no satisfecho con su vida apaciguada y llena de felicidad con su familia, se ve dispuesto a coger camino hacia Micenas para reclamar su fortuna en esa ciudad. Alceo se va de Tebas sin decir nada a su familia, pero su hermano Íficles, a quién Alceo guarda una relación entre amor y rencor al verlo como un rival en su trono, y este va acompañado de su hijo Iolaos que tiene mucha ansia de salvar a su tío.

Alceo se encontrará con muchas dificultades en su camino hacia Micenas, ya que el odio de Hera le pondrá obstáculos, en el camino se encuentra con Agrios, un centauro bastante bruto, que le ayudará. Se encuentra con problemas como las serpientes marinas de las profundidades gobernadas por Poseidón, las seductoras sacerdotisas del Templo de Afrodita, los montes de Argólida que tiene que atravesar o los sátiros que estaban al servicio del Dios Pan.

Al llegar a Micenas Alceo se encontró con su primo Euristeo, que tenía tropas preparadas para matarlo, pero la fuerza de Alceo pudo con ellos. Allí, Alceo se ve obligado a matar a su primo. Debido a un ataque de locura que le provocó Hera, Alceo mató a su mujer y a sus tres hijos. Su sobrino Iolao y su hermano Ificles le sacaron de allí, y cuando Alceo recobró el sentido se sintió muy mal y decidió irse a vivir a otro lugar, llevando con él a Iolaos.

La Gloria de Hera es un cómic muy entretenido que engancha, con un lenguaje sencillo y asequible. Pero esta historia tiene un trágico final que no se espera. 

Os recomiendo que leáis este cómic ya que contiene mucha información sobre el personaje de Tiresias y también, como bien dije antes, es un cómic muy ameno que hará que entiendas mejor la historia de Heracles.

Aroa García Simón 1 BACH. A

GREEK STREET, UN COMIC CON REFERENCIAS MITOLÓXICAS

Este cómic ambiéntase en Londres, nun barrio chamado Greek Street. Como ben sinala Mike Carey na introdución, o Geek Street de Peter Milligan é intemporal, xa que pertence tanto o pasado como o presente combinando así unha traxedia grega cun cómic actual.

O noso protagonista é Eddie, que se correspondería co Edipo da mitoloxía grega e ao cal a vida non lle deixa ser feliz. O coro da nosa traxedia actual é a striper. Como non podería ser de outra maneira tamén temos á nosa Casandra, Sandy, que foi violada polo seu pai. Aínda que todos pensan que a causa diso quedou trastornada, ela ve o futuro e vive un romance con Eddie. Temos tamén a Agamenón, un depravado aristócrata, Lord Menon, que recolle o que sementou, e As Furias son os xefes de bandas da familia dos Furey.

No medio do cómic hai un relato aparte, “Áyax ”, polo que xa temos dous personaxes gregos máis, ademais do propio Áiax. Alex, que sería Aquiles, xa que está ferido nun pé e perde ao seu amigo Pat (Patroclo) na guerra e a súa morte non tarda moito en aparecer, logo de matar ao que cre que matou a Pat, Héctor, ministro, no cómic.

Todo comeza cando Lord Menon deixa embarazada a Mischa (Unha prostituta do Greek Street) e desfaise dela mandándoa asasinar, pero As Furias resucítana e ela vai matando a todos aqueles que lle importan a Lord Menon , pero non a el, posto que está namorada. Algo que xa predicía Sandy.

Por outra banda, Eddie comete dous erros con súa nai, o primeiro manter relacións sexuais con ela, e o segundo é matala sen querer. Por se isto non abondase, comete outro erro máis ao desafiar á familia Furey, unha mafia na que acabará metido. Non pode máis e comeza a autolesionarse, xa dentro da mafia, cando coñece a nai de Sandy, que o leva a súa casa, onde Eddie atopará a Sandy.

Eddie e Sandy namóranse e escapan xuntos, refúxianse nunha casa na que consomen marihuana (flor de loto) e perden o coñecemento. Cando regresan a Greek Street, Dédalo, un axente da policía, investiga o porqué de tantos asasinatos e eles axúdano, apesares de que a consecuencia diso Eddie acaba no cárcere e posteriormente no hospital. De aqué escapa grazas As Furias, que o “purifican” e víngase do pai de Sandy, a cal acaba no orfanato xa que súa nai se suicidou e seu pai foi asasinado por Eddie.

Para que o “monstro” (Mischa) deixe de sacrificar xente os Deuses sacrifican a unha Furia e lévanse a Mischa e a Eddie a outro mundo. O cómic remata co coro “Aínda son nova para empezar noutra cousa, agrádame unha vida nova, agárdame outra historia”.

Persoalmente gustoume bastante o cómic, os debuxos están moi ben feitos e detallados, o autor sabe ben como trasladar os personaxes mitolóxicos a persoaxes actuais. Este cómic ademais de proporcionarme unha lección sobre o dura que pode ser a vida, ensinoume moitos mitos gregos e axudoume a darme conta que o pasado perdura no presente, volvendo a iniciar outra vez a historia.  

Carlota Casal Ramos, 3º B de ESO

Χαίρετε!... de novo o adeus

Este luns de maio despois da resaca da glamourosa "gala" de graduación, xa sen focos, peiteados de perruquería e traxes para a ocasión... estamos aquí de novo, co noso mono de traballo e coas preocupacións de todos os días (aínda non están postas as notas!!)
Chega o momento polo que unha servidora pasa todos os anos, despedir a unhas alumnas e alumnos cos que compartín centos de horas durante dous, tres o incluso catro anos. Moitas máis horas das que paso con algúns amigos queridos e mesmo con  membros da miña familia, máis queridos aínda. Primeiras horas da mañá medio dormidos, horas angustiosas previas a un exame, sextas horas desexando marchar, explicacións interminables, traducións que non dan arrincado... moitas risas ás veces, algún sermón (que cae en baleiro) de cando en vez... Pero sempre co diálogo, co sorriso, co respecto, co entendemento.

No paso polo instituto cambiaron moitas das nosas vidas.Algúns perderon aos seus seres queridos e tiveron a valentía de sobrepoñerse, de tirar para diante e seguir estudando. Déronnos unha lección de dignidade ao non utilizar a súa desgrazada para obter certas vantaxes. Vai por vos, Noelia e Denís, sodes grandes porque fostes quen de medrar e ser mellores persoas ante as adversidades. Outros, como María, son capaces de estar en primeira liña a pesares de ter unha saúde delicada. Celtia, sempre querendo deixar todo ben atado e pobre dela que quede algo sen entender, sempre de bo humor a pesares dos vaciles múltiples. Aitana e Alba, grazas polo voso sonsriso de primeira fila, pola vosa mirada tranquila, doce. Eva sempre tratando de superarse e sendo boa compañeira sen pensar nos riscos que iso trae ás veces. Yanira, Lorena e Sara co sorriso de última fila e sen enfadarse nunca cando lles boto algunha bronca.
Se cadra non me enterei, pero nestes dous anos nunca percebín un mal rollo entre vós. Creo que soubestes arranxar as vosas diferencias falando. Grazas por ser boa xente. O meu maior desexo sería tervos ensinado algo como compensación ao moito que aprendín con vós.
Viaxamos xuntos a Grecia, a Andalucía, a Valladolid e Segovia... Agora eu fico neste porto ao que podedes voltar sempre, pero a vos agárdavos a viaxe máis importante, a viaxe a Itaca da que fala o gran Kavafis. Desexo que recaledes en fermosos portos, que adquirades "fermosas mercancías, nácaras e corais, ámbares e ébanos e perfumes deliciosos de todo tipo".

VIAXE A GRECIA 2014, POR FIN O VÍDEO

Velaí a estrea máis agardada da tempada, o vídeo da viaxe a Grecia que o IES de Melide e o IES de Ames realizaron o pasado mes de abril. Vennos de marabilla para refrescar a nosa memoria e poder soportar mellor a recta final. Que disfrutedes.

GALIZA COMA PENÉLOPE, UN PASO ADIANTE E OUTRO ATRÁS

Este ano o dedicatario das letras galegas é Xosé María Díaz Castro, quen escribía o coñecido poema no que comparaba a Galicia coa tea que Penélope tecía polo día e destecía pola noite co fin enganar aos pretendentes que a presionaban para que, dada a prolongada ausencia do seu esposo Ulises, elexise a un deles. Para gañar tempo a fiel Penélope, como muller previsora que era, pedíralles aos cento e pico pretendentes que a acosaban que lle deixasen confecionar un sudario para cando morrese o seu sogro Laertes. Polo día tecía a mortalla do seu sogro e pola noite desfacía o seu traballo e así conseguiu manter o engano varios anos, até que foi descuberta por unha das súas escravas que informou aos pretendentes.

Un paso adiante e outro atrás, Galiza,
e a tea dos teus sonos non se move.
A espranza nos teus ollos se espreguiza.
Aran os bois e chove.
Un bruar de navíos moi lonxanos
che estrolla o sono mol coma unha uva.
Pro ti envólveste en sabas de mil anos,
e en sonos volves escoitar a chuva.
Traguerán os camiños algún día
a xente que levaron, Deus é o mesmo.
Suco vai, suco ven ¡Xesús María!,
e toda cousa ha de pagar o seu desmo.
Desorballando os prados coma sono,
o Tempo vai de Parga a Pastoriza.
Vaise enterrando, suco a suco, o Outono.
¡Un paso adiante e outro atrás, Galiza!

E aínda que este fermoso poema foi escrito hai cincuenta ou sesenta anos, lémolo, por desgraza, coa frescura dun texto recén composto, porque a todos os niveis damos un paso adiante e outro atrás: a normalización lingüística deu dous pasos atrás co decreto de plurilingüísmo, perdemos os dereitos cidadáns que adquirimos, desmantelan os servizos públicos como sanidade e educación que deron calidade ás nosas vidas nos últimos cincuenta anos, limitan o noso acceso a xustiza... A que situación vai volver o país se este goberno consegue levar a cabo todos os seus pérfidos plans? Se Díaz Castro levantase cabeza atoparía eses mesmos bois arando eternamanete baixo a chuva, suco a suco, a todos nós envoltos en sabas de mil anos.

VIAXE A GRECIA, MARCHAMOS XA

Por fin chega o acontecemento máis esperado do curso, a nosa viaxe a Grecia. Sairemos o xoves 3 de abril de Santiago, con destino Atenas, onde faremos o noso percorrido clásico. Como sempre, viaxeremos a unha illa e este ano toca o mundo minoico de Creta. De volta no continente peregrinaremos a Delfos, a ver que oráculos nos depara o deus Apolo. Xa para rematar, faremos unha última parada en Istambul, a antiga Bizancio e Constantinopla, onde andaremos a todo correr para tratar de ver algunas das marabillas desta cidade en tan só 24 horas. O 11 de abril estaremos de volta, e teremos as vacacións de semana santa para repoñer forzas e asimilar todo o que vimos, escoitamos, ulimos, probamos e tocamos, porque se viaxa cos cinco sentidos. Na parte superior temos a nosa guía de viaxe con información de todos os recintos arqueolóxicos e na inferior a nosa axenda de peto, con notas prácticas sobre itinerario, gastronomía, idioma e diario de viaxe. Talvez este sexa o último ano que as imprimamos en papel, as tabletas mandan!!

VISITA A SANTA OLALLA DE BÓVEDA E LUGO

Como cada ano, o alumnado de grego e cultura clásica asistirá este mércores 26 de marzo ao festival de teatro grecolatino que organiza a SEEC de Galicia. Este ano volveremos a ver Troianas de Eurípides, un magnífico alegato contra a guerra onde o autor empatiza coas vítimas da guerra de Troia, e Asembleístas de Aristófanes, onde as mulleres de Atenas, colándose disfrazadas de homes na Asemblea, plantexarán unha solución para sacar á cidade da crise na que se atopa. Dous temas de absoluta actualidade plasmados en dúas obras escritas hai 2500 anos.
Pero antes de chegar a Lugo, faremos unha paradiña polo camiño para ver a igrexa de Santa Olalla de Bóveda, edificada sobre un enigmático santuario de época romana, talvez dedicado á deusa Cibeles. O interior deste templo contén un dos mellores conxuntos de pintura da Hispania romana. No vídeo da parte superior pódese ver un fragmento extraído da magnífica serie Roma da cadea HBO, no que se explica en que consitía o taurobolium, ou bautismo de sangue que formaba parte dos ritos a Cibeles, deusa nai semellante á Rea grega. No documento de abiaxo tes unha explicación  mási detallada deste rito e dos posibles usos deste edificio.
Despois completaremos a nosa visita cun breve paseo polo centro do Lugo antigo, vendo a muralla, catedral... e marcharemos ao auditorio Gustavo Freire para ver teatro clásico.

Visita a Santa Olalla de Bóveda e Lugo, IES de Melide 2014 by Susana Losada

APRENDENDO A SER PROFE DE CLÁSICAS

Hoxe toca de novo impartir unha charla dentro das xornadas que organiza a SEEC co título "A influencia de Grecia e Roma na cultura occidental".
Ao igual que hai un par de anos cos alumnos do máster de Filosofía, volvo a sentir un pouco de vergoña, porque o meu traballo é moi cativo ao lado dos "imprescindibles" que cito. Espero que o feito de compartir experiencias, dúbidas, medos e proxectos con alumnado de máster, postgrao e outros compañeiros, venza estes reparos meus e nos permita pasar un rato agradable.

UNHA ARTEMISA MANGA

Esta é a magnífica versión manga de Artemisa que nos fixo Li Wei, de 3º PDC de ESO. Podemos distinguila ben por algúns dos seus emblemas: o arco, a vestidura curta e o seu carácter agreste neses corniños que lle sobresaen na cabeza, case estilo fauno. Parabéns e só nos queda animar a Li Wei a que se lance a facernos algunha viñeta de cómic. A ver se se inspira coa versión manga da Ilíada e Odisea que está a ler.

PODEROSA AFRODITA

A Candeloria celébrase o 2 de febreiro e nela os cregos bendicen as candeas que os fieis deben ter accesas durante a misa e que logo levan as casas para que os protexan nas treboadas. A Candeloria é tamén unha festa que celebra a proximidade da primavera, Pola Candeloria a metade do inverno vai fóra, e o tempo no que as aves se aparean, Pola Candeloira casan os paxariños e maila galiñola, polo que en Galicia celebramos o día dos namorados. Outro día xa consolidado no mundo occidental como día dos namorados é o 14 de febreiro, día de S. Valentiño. Aproveitamos esta data e rematamos esta "quincena amorosa" vendo como os antigos gregos e romanos entendían o amor, Ἔρως, esa poderosa forza que rixe o mundo.

Eros from Susana Losada

CONCURSO ODISEA 2014

Outro ano máis o IES de Melide non faltou á súa cita co concurso Odisea, que organiza a SEEC de distintas delegacións e comunidades autónomas.
Este ano participaron máis de 40 alumnos e alumnas de cultura clásica e grego repartidos en 13 equipos e aínda que non conseguimos clasificarnos para a final, pasamos unha semana apaixoante. Aprendimos moitas cousas do mundo clásico, sobre todo as relacionadas co teatro, que era o tema en torno ao cal xiraba o concurso, tema que ademais imos estudiar neste segundo trimestre.
Unha das cousas máis imprtantes que aprendemos é a ler ben e con atención as preguntas e a procesar mellor a información que atopamos en internet e os libros. Aprendemos tamén a manexar libros de forma rápida e eficaz, usando os índices xerais e os específicos de autores e obras. Pero a aprendizaxe máis importante foi o valor do traballo en equipo para acadar a meta.
Como non conseguimos clasificarnos para a final, decidimos autopremiarnos con cousas sinxelas, facendo imitatio de outros centros: Esta foi a nosa clasificación:
1º de BAC, no que, en realidade houbo empate técnico

• 1º premio: Equipo LÓGOMI: Miriam Mellid, Lorena Vidal e Cristina Gómez Remeseiro
• 2º premio: Equipo ALTER EGO: Patricia Amboage, Uxía Ferreiro. Irene Fandiño

3º de ESO

• 1º Premio: Equipo LOS DIOSES!: Borja Piñeiro, Esteban López Valiño, Jesús Cabo e Alfonso Montero
• 2º premio: Equipo AS ATENEAS: Tamara Pereiro, Belén Ayude e Aldara Vidal

Xaneiro no noso ano de película

Tal como dábamos conta hai uns meses, a nosa clase maxistral de Hipatía de Alexandría serviu para ilustrar o mes de xaneiro do calendario de 2014 que fixemos no IES de Melide como unha das actividades coordinadas pola Biblioteca, dentro do noso tema monográfico de traballo Un ano de película. Moitos departamentos didácticos tratamos de facer o noso cartel de cine para ilustrar un mes e nós eleximos, como non unha película de tema clásico, Ágora, a superprodución española dirixida por Alejandro Amenábar. Outros departamentos ou titorías escolleron películas como Rebeldes, Casablanca, Gandhi, A Lingua das Bolboretas, Harry Potter... Se queredes ver o calendario completo, tédelo aquí, en Biblomelide, o blog da nosa biblioteca. O calendario é gratis para os participantes e para os demais venderase a un prezo que non superará os 3 €.
O cine seguirá sendo fonte de inspiración e xa nos está rondando algo na cabeza para o entroido... pero non podemos adiantar nada polo de agora.

NON DIGNE, OSCAR, CITO VITAM CARUISTI...

Con esta adaptación de epitafio latino, "Non é xusto, Óscar, que te privases da vida tan rápido", comezamos tristemente este ano 2014. No 2013 as Parcas foron especialmente crueles cos filólogos clásicos e nos últimos días levaron ao noso amigo Óscar Sánchez Vidal.

Óscar era profesor de latín no IES As Lagoas de Ourense, o mesmo instituto no que eu xa fora alumna da latín do seu pai, Julio Sánchez, quen tamén nos deixou prematuramente. Era autor do blog In proverbiis, veritas, que figura na nosa lista de blogs dende a súa creación. Gústaballe o seu traballo e facíao en silencio, a penas nos enterabamos dalgún premio de innovación pedagóxica e publicacións en diversas revistas. Atopábamonos moitos anos no Festival de Teatro de Lugo e, como moitos de nós, procurou sempre manter a súa formación ao día implicándose no uso das novas tecnoloxías. Na imaxe vémolo facendo o curso de Chiron en Compostela 2008.

Pero máis que méritos profesionais, Óscar distinguíase por ser un bo amigo, un excelente compañeiro e unha mellor persoa. Era  simpático e divertido, moitos dos meus mellores recordos da facultade son compartindo con el un cacho de mesa na nosa cutre biblioteca de filoxoxía, na praza de Mazarelos, saíndo de viños polo Franco despois dos exames cargados de dicionarios ou, xa descargados, indo de copas polos pubs da zona vella con toda aquela panda de amigos da nosa promoción 1983-1988 e "adlateres". Seguiu conservando o seu bo humor a pesares das dificultades que lle foron xurdindo na vida e soubo desfrutar das cousas pequenas.

Aínda que Menandro di  Ὅν οἱ θεοὶ φιλοῦσιν, ἀποθνήσκει νέος (A quen os deuses aman, morre novo), eu prefiro continuar o epitafio de arriba "vivere debueras, annis fere centum licebat", "deberías estar vivo, deberías vivir cen anos". A perda dunha persoa así é irreparable para todos seus amigo e compañeiros, pero, ao igual que os heroes clásicos, Óscar seguirá sempre vivo na nosa memoria.

Dende aquí queremos enviar unha forte aperta á súa familia, especialmente a Eva, a súa muller e amiga nosa, e aos seus fillos.

Engadimos aquí outros comentarios de amigos que nos chegaron por correo:

Levamos unha semana en silencio, sen palabras. Á nosa memoria acoden aqueles anos que pasaron fugaces en medio de tanta alegría e amizade. Naquela biblioteca soterrada de Mazarelos, Oscar estaba sempre connosco para alegrarnos e darnos chispa. Que comentarios e bromas tan atinadas, que consellos e ánimos, que sonriso e mirada tan alegre e cómplice...que compañeiro...foi unha sorte terte coñecido. Grazas Oscar. A ti Eva unha gran aperta.
 Flor e Suso

Non teño palabras, e menos, as palabras precisas... Só sei que sinto unha enorme pena. Unha desgraza brutal. Unha infinita pena. Agora pasa a habitarme Óscar para sempre nos mellores eidos da miña memoria, por tanto e tan bo que compartín con el... Foi un auténtico e imborrábel luxo telo coñecido, ter aprendido del, ter rido e sonrido, partillar vivencias...
Ata sempre compañeiro!!!
Abi.

Artigo de Serafín Váquez no seu blog Folerpas de luz.

Artigo na páxina da SEEC Galicia

HIPATÍA DE ALEXANDRÍA EN MELIDE

Hoxe, en lugar da nosa clase habitual de cultura clásica na aula 205, tivemos a sorte de recibir unha das leccións maxistrais de Hipatía, a famosa matemática, astrónoma, filósofa... que viviu na Alexandría dos s. III-IV d. C.
Para poder asistir a esta clase tivemos que prepararnos antes. En primeiro lugar, o alumnado de 3º ESO de física e química  investigou coa súa profe Raquel sobre esta científica e redactou unha pequena biografía. As alumnas e alumnos  de 3º A e parte de B continuamos na clase de cultura clásica estudiando o vestido antigo  e aprendimos a facernos traxes en cinco minutos con telas e imperdibles. Vimos  tamén un fragmento da película Ágora, de A. Amenábar, onde se recrea algunha das clases de Hipatía cos seus alumnos e tomamos nota de como eran os libros ou volumenes e que material "escolar" se usaban naquela época. O ciclo de madeira colaborou con nós aportando as taboiñas (tabellae ceratae) para poder tomar apuntes de tan ilustre mestra. O noso fotógrafo excepcional foi David Canoura, o profe de música e "retratista" oficial deste tipo de eventos.
E a que se debe semellante acontencemento? No presente curso, o tema de traballo monográfico do noso IES, coordinado pola biblioteca, céntrase no cine, baixo o lema Un ano de película. Unha das moitas actividades que realizamos os departamentos didácticos é a elaboración dun calendario para 2014 onde en cada mes recreamos unha película, os actores son as nosas alumnas e alumnos e os escenarios o instituto ou a vila de Melide. Anticipamos que algunas destas películas son Casablanca, A lingua das bolboretas, Braveheart, A lista de Schindler, Os nenos do coro, Men in black, Evasión o victoria, Harry Potter, O exorcista...
Nós, como é natural, escollimos unha película de tema clásico,  Ágora, de A. Amenábar, e fixemos unha versión da clase na que Hipatía trata de explicar aos seus discípulos a gravidade terreste mediante un pano. Decidimos que as escaleiras de Calvo, no centro de Melide, poderían transformarse nunha estancia da famosa Biblioteca de Alexandría. Aínda que aproveitamos o sol desta última semana de novembro, moito frío pasaron algúns/as mentres posaban. Arriba tedes o resultado e abaixo un fotograma da película.

VIAXE A GRECIA

Por fin unha das actividades máis esperadas, a nosa mega viaxe a Grecia. O itinerario deste ano é todo un luxo: Atenas, Creta, Delfos e  como novidade deste ano, Istanbul; xa que o noso voo fai escala aí. Istanbul, aínda que pertence a Turquía ten un gran pasado grego, a antiga Bizancio do estreito do Bósforo foi rebautizada como Constantinopla para ser capital do Imperio Romano de Oriente,ou Bizantino, durante máis de mil anos.
Temos xa un presuposto e temos que decidir se nos apuntamos e pagar a nosa reserva de 150 € antes de este venres 8 de novembro ás 11.45 h. Andamos algo xustos de tempo, pero xa estamos acostumados a reaccionar con rapidez nos temas de viaxes. Hoxe tamén comezamos a traballar na recaudación de fondos e xa temos toda unha brigada de vendedores de doces Casal Coton, que están realmente bos. Xa sabes como podes colaborar con nós. Ánimo e a traballar!!

UN NOVO CURSO CON MOITA XENTE

Costa arrancar e parece que de un ano a outro esquecemos como son os comezos de curso. Despois dun verán cheo de bos propósitos, prometéndome un traballo ordenado e previo para ter unha entrada ordenada, véxome por enésima vez envolta no caos inicial, o despiste ante tanto desdobre, cambios de aula, recursos que non funcionan, material que aínda non está listo...
Pero todo isto lévase con alegría ao comprobar como resisten as clásicas en Melide, cal aldea gala de Asterix, citando á nosa admirada Ana Ovando. Imos por partes:

- En 3º de ESO escolleron Cultura Clásica nada menos que 49 alumnas/os!!. O departamento de grego
faise cargo dun grupo de 25 e o de latín do outro de 24. Foi a optativa maioritaria, escollida polo 70% do alumnado.

Parte da lexión de Cultura cClásica de 3º

- En 4º de ESO non se fixo grupo de cultura clásica, xa que só 8 alumnos a escolleron. Ante as protestas dos alumnos e a solicitude da profesora, estudiarase na próxima CCP facer grupos na ESO con menos dos 10 alumnos que marca a lei, sempre e cando haxa disponibilidade horaria do profesorado. Non obstante, o departamento de latín asume a docencia dun grupo de latín con 15

Os Argonautas de 1º de BAC

alumnos/as en 4º.

- En 1º de BAC temos un grupo amplo de humanidades. !9 alumnas/os escolleron latín e grego.

- E xa rematando en 2º de BAC matriculáronse en grego II 10 alumnas/o. Ademais neste nivel hai dous grupos de latín, uns 8 na propia de modalidade e uns 5 con Latín II optativo.

En grego seguiremos intentando renovarnos un pouco, botando man do neno grego e tamén, como xa fixemos o ano pasado, das presentacións, textos e xogos de Lingua Graeca per se illustrata;
pero sen deixar de combinar algo de gramática e outros textos máis tradicionais, para que o salto a  2º de BAC non sexa tan traumático e sigamos sacando boas notas en selectividade.

Apolo e as nove musas de 2º de BAC

A ver se este curso, apesares da crise, conseguimos levar a cabo algúns proxectos pendentes, como a nosa institucionalizada viaxe a Grecia e algunha outra escapada, sobre todos cos alumnos da titoría de 3º A.

Un novo curso sen o noso Hermes

Hoxe hai un mes que nos deixou o noso Hermes. Non pretendemos facer aquí unha reseña biográfica, pero só indicar para os despistados ou profanos que o seu nome mortal era Juanvi Santa Isabel, profesor de clásicas na Comunidad Valenciana. Coñecimos o seu magnífico traballo no CEFIRE da súa comunidade a través da Domus Baebia Saguntina, e vímolo en directo nos Ludi Saguntini de 2010, aos que tivemos a sorte de asistir. Non deixábamos de ler no seu blog Los sueños de Hermes as crónicas semanais que escribía cada mércores, día de Hermes-Mercurio.
A profe que abaixo asina tivo o privilexio de ser a súa alumna nas xornadas de Chiron en Compostela de 2011. En menos de dúas horas de exposición foi quen de ensinarnos o seu bo facer, contaxiar o seu entusiasmo e, sobre todo, gañar a nosa simpatía do xeito que só saben facelo as boas persoas.
Costa traballo asimilar a ausencia dunha persoa tan vital, pero tamén costa traballo recoñecer como as relacións virtuais poder chegar a ser poderosas até o punto de facer sentir tan de cerca a perda dun compañeiro tan distantante xeográficamente. Coa partida do noso Juanvi, sentimos máis que nunca a pertenza a esa rede que forte que é Chiron.
Só nos queda suplicar aos inmortais que o noso Hermes nos siga guiando dende o Olimpo, onde sen dúbida estará. Ὅν οἱ θεοὶ φιλοῦσιν, ἀποθνήσκει νέος.

ARTE PARA REMATAR O CURSO

Despois da nosa "performance" co canto das sereas, o departamento de grego foi agasallado con esta magnífica obra de arte, realizada por Sarai Segade e Tamara Rguez Vila, de 3º de ESO C e A respectivamente. Nela represéntase a Caribdis, o terrible remuíño marino que engulía naves e no que Ulises destrozou a súa, a pesares de ser advertido polo adiviño Tiresias. Este óleo encántanos pola súa temática e, sobre todo, pola súa calidade. O vórtice consegue tan ben o efecto de profundidade, que parece que nos vai tragar a nós. Como ano dedicado ás viaxes, non saímos da viaxe estrela, a Odisea. Feliz verán, cheo de viaxes de todo tipo.